wai watte ups and downs televisie column leren wist je dat... reisverhaal win
Nieuwsbrief editie 19
Wai watte? 		 
Travel deals

Wereldcontact
22 dgn op de Grand Island Explorer va EUR 1595


Singapore Airlines
Retourvliegreis va EUR 828

Traveldeals.nl
24 dgs camperreis door Nieuw-Zeeland va EUR 1269

Kuoni
3 dgs stadarrangement in Auckland va EUR 108

Nieuwzeeland Online
Highlights & hikes rondreis door Nieuw-Zeeland voor EUR 1275

Barron Travel
Hip Hong Kong & Ultiem Noordereiland vanaf EUR 4595

HAT-Reizen
23 dgs autoreis NZ incl ticket va EUR 2771

Boomerang Reizen
Ontdek NZ met een Cape Reinga Scenic Flight tour!

Masters of Downunder
Culturele Maori avond va EUR 51

Wereldcontact
18 dgs 4wd adventure tour va EUR 2006

Singapore Airlines
Boek online en kies je stoel

Traveldeals.nl
26 dgs fly&drive incl vlucht, 1 nacht & auto va EUR 1039

Kuoni
2 dgs cruise vanuit Milford Sound va EUR 175

Nieuwzeeland Online
Slapen bij de schapen op het Zuidereiland voor EUR 160

Barron Travel
Maak een schitterende wandeling door paradise!

HAT-Reizen
20 dgn autohuur, 20 nachten, 5 excursies & ferry va EUR 1405

Boomerang Reizen
Maak een stopover op het exotische Bali

Masters of Downunder
18-Daagse "4WD Freewheeler" EUR 1575
KIA ORA! Wanneer je door Nieuw-Zeeland reist, ontkom je niet aan deze Maori-uitspraak. Kia ora betekent 'hallo', 'goeiedag' of 'het ga je goed!'. Je ziet het op verschillende gebouwen, hotels, bordjes, menukaarten, drankjes en je hoort mensen het tegen elkaar zeggen. De Maori-taal - Te Reo - kom je overal tegen in Nieuw-Zeeland, maar komt wat ingewikkeld over. Om niet helemaal in de war te raken krijg je in deze Nieuw-Zeeland.nl nieuwsbrief gratis en voor niets een mini-talencursus Maori!


WAI WATTE? Rijd je door Nieuw-Zeeland dan kom je regelmatig de meest vreemde plaatsnamen tegen. Wat dacht je van Hukanui, Mangatainoka of Waimakariri? Veel van deze plaatsnamen en natuurlijke attracties hebben een Maori-naam en zijn afgeleid van de plek waar ze liggen of hebben een historische oorsprong. Zo betekent 'wai' 'water' en 'makariri' koud. Dus de plaatsnaam Waimakariri betekent 'koud water'. Andere veel voorkomende woorden in Nieuw-Zeelandse namen zijn puke (heuvel), manga (stroom), maunga (berg), ara (weg), one (strand), whare (huis), whanga (haven) of roa (lang). Wat dacht je van de plaats Urewera? Dit betekent 'verbrande penis'...

Nieuw-Zeeland claimt de allerlangste plaatsnaam ter wereld te hebben: Tetaumatawhakatangihangakoauaotamateaurehaeaturipukapihimaungahoronuku pokaiwhenuaakitanarahu. Deze naam telt maar liefst 92 letters en betekent (Engels): "The place where Tamatea, the man with the big knees, who slid, climbed, and swallowed mountains, known as land eater, played his flute to his loved one." Overigens heeft Nieuw-Zeeland toch niet de eer de langste plaatsnaam ter wereld te hebben. Die gaat namelijk naar Thailand want de officiële naam van Bangkok bestaat wel uit 163 letters!
naar boven




UPS AND DOWNS De laatste 200 jaar heeft het Maori nogal wat ups en downs gehad. Aan het begin van de 19e eeuw was het nog de de meest gesproken taal in Nieuw-Zeeland. Maar vanaf 1849 arriveerden er steeds meer Britten en raakte het Engels dominant. Het Maori werd in korte tijd teruggedrongen naar de Maori-gemeenschappen. Halverwege de vorige eeuw dreigde deze taal te verdwijnen. Gelukkig werden er vanaf 1980 initiatieven genomen tot eerherstel. Momenteel spreken en verstaan er rond de 160.000 - veelal oudere - mensen het Maori. Deze wonen voornamelijk op het Noordereiland.

Een belangrijke gebeurtenis voor de acceptatie van de taal vond plaats in 1984. Een telefoniste van de Nieuw-Zeelandse belanstingdienst begroette haar bellers met 'kia ora', 'hallo' in het Maori. Haar supervisor dwong haar alleen formele Engelse begroetingen te gebruiken. Toen de telefoniste dit weigerde, werd ze gedegradeerd. Maar dit voorval trok de aandacht van de pers en een verhit publiek debat ontstond rondom de zogenaamde 'kia ora lady'. Er waren zelfs Nieuw-Zeelanders die speciaal naar haar vroegen wanneer ze de belastingdienst belden. Door tussenkomst van de premier van Nieuw-Zeeland werd de eer van de kia ora lady hersteld en kreeg ze zelfs promotie. Het gebruik van 'kia ora' werd steeds normaler. Zo begonnen ook piloten hun passagiers te begroeten met deze uitspraak. Sinds 1987 is het Maori naast het Engels de tweede officiële taal van Nieuw-Zeeland.
naar boven

MAORI TELEVISIE Genoeg van het Nederlandse televisie-aanbod? Tune in for some Maori-tv! Ruim 90% van wat je op deze Nieuw-Zeelandse zender ziet komt uit eigen land en is tweetalig. Dus je leest of hoort altijd het Maori. Het aanbod is erg uitgebreid. Ze zenden komedies, nieuws, sport, documentaires, talkshows, lifestyle en nog veel meer uit. Wat dacht je van Kete Aronui, een show met de nieuwste Nieuw-Zeelandse artistieke talenten, of Ask Your Auntie voor advies van Maori-vrouwen op al je levensvragen.

Corporate Maori Television begon in 2004 met uitzenden en wil zo een belangrijk steentje bijdragen aan de unieke culturele identiteit van de Maori's en van Nieuw-Zeeland. Via verschillende Maori-programma's wordt deze unieke identiteit op een leuke en interessante manier uitgedragen. Benieuwd hoe het er achter de schermen aan toe gaat? Dan kun je in Auckland mee met een tour. Kijk voor meer informatie én hoe je online kunt meekijken op Maoritelevision.com.
naar boven

NORMA'S COLUMN Aan de andere kant van de wereld...
...zeggen we Kia Ora als we je gedag zeggen. Dat voelt meteen al extreem welkom en gezellig. We spreken hier natuurlijk Engels met een typische kiwi tongval: hou vooral de laatste klank van het woord en de zin lang vast en zeg nooit dat het accent op dat van de 'Aussies' lijkt. En hier hoor je natuurlijk ook nog meer accenten en talen, van toeristen, van de vele Aziatische studenten...
lees de hele column naar boven

MAORI LEREN? Heb je ergens een talenknobbel achter de hand of gewoon zin in een nieuwe uitdaging, probeer dan eens wat Maori aan te leren. De taal an sich is niet zo heel moeilijk. De structuur en grammatica van het Maori is eenvoudiger dan de meeste andere talen. Het is een vloeiende, bijna poëtische taal die verrassend makkelijk is uit te spreken wanneer je de woorden in meerdere lettergrepen verdeelt. Kijk voor meer tips en enkele uitspraken op onze site. Meer lessen nodig? Op zowel peuter- basis- en middelbare scholen als universiteiten wordt er les in het Maori gegeven om de taal in leven te houden. Er zijn hiervoor speciale Maori-medium programma's.

Is je kennis van het Maori zeer vergevorderd? Probeer dan eens een boek of krant in het Maori. In 1815 verscheen de eerste literatuur in het Maori en in 1842 de eerste krant, Te Karere o Niu Tireni. Er is nog geen roman geschreven in het Maori. Er zijn wel boeken vertaald naar het Maori van Maori-auteurs die in het Engels schrijven. Een schitterend boek is de internationale bestseller 'Kerewin' (Eng. 'The Bone People') van Keri Hulme, een schrijfster met een Maori-achtergrond. Met dit boek won ze in 1985 de internationale Booker Prize en is echt een aanrader. Het een meeslepend, ietwat vervreemdend verhaal vol liefde, tederheid en angst, waarin de Maori- en 'blanke'cultuur op aangrijpende wijze met elkaar worden verweven. Ook wordt het Maori veel gebruikt en staat er achterin een vertaling.
naar boven

WIST JE DAT ... ... er zelfs een pakket van Microsoft in het Maori is? Ook is er een versie van de internetencyclopedie Wikipedia in deze taal.

... dat het woord 'Maori' 'gewoon' betekent? Toen in de 19e eeuw Europese kolonisten in Nieuw-Zeeland aankwamen en zij aan de Maori's vroegen wie zij waren, antwoordden de Maori's met: "Tangata maori". Dit betekent 'gewone mensen' en sindsdien werd 'maori' steeds vaker gebruikt om de Maori's te benoemen.

... het Maori met zijn tijd meegaat? Zo vinden nieuwe technologische uitdrukkingen ook hun ingang in deze taal en kun je in het Maori informatica studeren op de Waikato University.
naar boven

REISVERHAAL VAN DE MAAND Het reisverhaal van de maand september is van Joost Schijns. Hij maakte bijna 2 jaar geleden een bungyjump vanaf de Kawarau bridge in Queenstown. Lees hier meer over zijn spannende ervaring! Heb jij ook een mooi reisverhaal (max 4000 woorden, in Word of textfile, het liefst met foto's)? Mail het ons! Wordt je verhaal geplaatst, dan storten wij een beloning van 5 euro op je rekening!
lees het reisverhaal v/d maand mail je reisverslag naar info@nieuw-zeeland.nl naar boven

WIN EEN BOEK VAN DOLF DE VRIES! Smul jij ook zo van andermans reisverhalen? Dan heb je geluk want Nieuw-Zeeland.nl geeft de komende drie maanden het boek 'Nieuw-Zeeland in een rugzak' van Dolf de Vries weg aan het genie dat het juiste antwoord weet te geven op onze prijsvraag. Pak je encyclopedie erbij of doorzoek gewoon onze site om te winnen. Succes!
doe mee en win naar boven