Nieuwsbrief editie 55 : Schapen scheren

In Nieuw-Zeeland is de kans dat je een schaap tegenkomt vele malen groter dan dat je een mens tegenkomt. Het land telt ruim vier miljoen mensen tegenover bijna 40 miljoen schapen! En al deze beesten moeten één keer in het jaar geschoren worden. Dat levert natuurlijk een hoop wol en dat is dan ook één van de belangrijkste exportproducten van de Kiwi's.

In deze nieuwsbrief van Nieuw-Zeeland.nl lees je alles over de processen die vooraf gaan aan jouw wollen trui.

Sheep shearing is niet bepaald een makkelijk klusje. Hoe fijn de schapen het ook vinden zonder dikke vacht, ze zijn geen grote liefhebbers van de tondeuse. Het is een hele kunst om te scheren zonder wondjes achter te laten bij het schaap (en blauwe plekken bij jezelf). Maar in Nieuw-Zeeland zijn ze er inmiddels bijzonder bedreven in.

Het was natuurlijk wachten op een wedstrijd wie het snelste en beste de schapen van hun vacht kan ontdoen. In het hele land worden verschillende scheercompetities gehouden. Vooral in maart gaan in verschillende steden de schapenboeren massaal aan de slag. Het mag dan ook geen verrassing zijn dat een Kiwi wereldrecordhouder is. Hij scheerde op 23 januari 2008 560 ooien in acht uur!

Te Kuiti in de regio Waikato op het Noordereiland mag zich de Shearing Capital of the World noemen. Er staat een Big Shearer standbeeld van wel zeven meter hoog! Kom hier eind maart want dan wordt de Te Kuiti Muster gehouden.

Zelf een schaap scheren? In Nieuw-Zeeland zijn er diverse tours waar je na uitgebreide uitleg zelf een schaap bij de lurven kunt nemen. Veel boerderijen in Nieuw-Zeeland bieden tours. Je komt alles te weten over het boerenleven en het houden van schapen en ander vee.

In oktober staan twee Nieuw-Zeelandse bands op verschillende Amsterdamse podia. Punk-rock band The Outsiders zijn op 7 oktober in Winston Kingdom te zien en de elektronische muziek van Pitch Black is te horen tijdens het Amsterdam Dance Event. Nieuw-Zeeland.nl mag kaartjes weggeven voor beide concerten.

Wil jij kans maken op kaartjes voor de concerten van The Outsiders en Pitch Black? Doe mee met onze prijsvraag.

Over Nieuw-Zeeland wordt vaak nog steeds gezegd dat er per inwoner twintig schapen rondlopen. Dit is helaas niet meer gebaseerd op recente cijfers. Hoewel het aantal mensen in Nieuw-Zeeland langzaam toeneemt, slinkt de schapenpopulatie in rap tempo.

Net na de Tweede Wereldoorlog zag het er allemaal nog rooskleurig uit voor de dieren. De twee decennia na de oorlog worden door menig schapenboer de 'golden years' genoemd. Groot-Brittannië kocht al het vlees en wol op dat Nieuw-Zeeland kon produceren.

Langzaamaan werden wollen truien steeds minder populair en stegen de transportprijzen. De schapenboeren namen af, en daarmee de beestjes zelf. De schapen hebben hun bestaan in Nieuw-Zeeland slechts te danken aan hun baasjes.

Je zou het misschien niet denken als je de kuddes in de weides ziet grazen, maar de schapen van Nieuw-Zeeland zijn niet op natuurlijke wijze Nieuw-Zeelands geworden. Kapitein Cook heeft de eerste beestjes in 1773 op het eiland gezet. En als er één schaap over de dam is volgen er meer...

De schaapjes verspreidden zich als een olievlek over de eilanden. Vanwege de droogte in Australië was het goedkoop om ze daar in te kopen. In 1864 maakten maar liefst 13.000 schapen de oversteek.

De eens zo snel groeiende schapenpopulatie is nu op zijn retour. In 1982 werden ruim 70 miljoen schapen geteld. In 2006 waren dat er slechts 40.2 miljoen. Inmiddels lijkt het aantal schapen te zijn gehalveerd ten opzichte van 1982. Voor schapenliefhebbers is het dus maar hopen dat de wollen trui weer in de mode komt.

Wol is warm. Naast schapen is dat waarschijnlijk de eerste associatie die bij wol in je opkomt. Je denkt aan truien, dekens, misschien tapijten. Maar wol kan meer dan alleen warmte geven.

Wol wordt regelmatig gebruikt om nare luchtjes tegen te gaan. Verstopt in zware machines en stereo's vermindert wol zowel stank- als geluidsoverlast.

Vroeger werd wol onder andere gebruikt in luiers. Maar ook in oude Griekse en Romeinse helmen en schilden is de schapenvacht terug te vinden. Wol werkt namelijk goed als water controleur en het werkt beschermend.

De schapenvacht is zo veerkrachtig dat ook honkballen hiermee gevuld zijn. Verder kun je met wol de grond vruchtbaarder maken. Met de oude inhoud van je kledingkast valt dus misschien nog wel wat nuttigs te knutselen.

Toch wordt wol vooral gebruikt voor de warmte en het mooie uiterlijk. Sommige mensen nemen deze laatste eigenschap wel erg serieus. In 2008 won Nieuw-Zeeland de zogenaamde Ermenegildo Zegna Vellus Aureum Trophy. Aan deze wedstrijd doen de grootste wolproducerende landen van de wereld mee. Australië, Nieuw-Zeeland, Argentinië en Zuid-Afrika presenteren hun fijnste fleece. De winnaar krijgt het gewicht van het winnende fleecedekentje in goud.

... er een superschaap bestaat? Het merinoschaap heeft zulke dunne, veerkrachtige, soepele en sterke wol dat hij ver afstaat van alle andere schapensoorten. Per vierkante centimeter groeien er ook nog eens tien keer meer haartjes dan bij het gemiddelde schaap. Het scheren van deze wandelende wolbol vergt wel behoorlijk wat inspanning en ervaring.

... het spinnen van wol wonderbaarlijk ontspannend werkt?
Het rustig en regelmatig ronddraaien van een spinnewiel werkt zo kalmerend dat het wel eens therapeutisch wordt gebruikt door overspannen mensen. Ook Gandhi zag dergelijke mogelijkheden in het spinnewiel.

... de Nieuw-Zeelanders ook het schapen scheren als aanleiding zien voor vermaak? Traditiegetrouw moet een scheerder die de teller aan het eind van de dag laat hangen op 199, 299, 399 etc een rondje in de kroeg geven. Dit geldt ook voor degene die een bezem laat vallen of de pinnen in de pers heeft laten zitten.

De allergrootste schapenscheerwedstrijd in Nieuw-Zeeland is de Golden Shears Competition in Masterton. Dit is tegelijk één van de belangrijkste in heel de wereld. Sinds 1961 vliegt in maart het wol in het rond. Het festival trekt veel bezoekers. Tussen 1960 en 1980 was dit evenement zo populair dat kaartjes al een jaar van tevoren waren uitverkocht.

Nog steeds is het een leuke show om de Kiwi's aan het werk te zien. Een prestigieuze competitie tussen trotse schapenscheerders. De wedstrijd is al lang geen spelletje meer. Het prijzengeld is door de jaren heen enorm gestegen. Sponsors dragen maar al te graag hun steentje bij. En de deelnemers volgen speciale fitness- en trainingsprogramma's om op en top aan de wedstrijd mee te kunnen doen.
 
De Golden Shears Competition is elk jaar van de eerste donderdag tot zaterdag van maart in Masterton. Dit stadje ligt aan Highway 2 op het Noordereiland, zo'n 100 km ten noorden van Wellington.

'Uit onderzoek is gebleken dat een kwart van de Nederlanders goede voornemens daadwerkelijk waar maakt. In het dagelijks leven wordt er veel gepraat over ‘het willen hebben van een nieuwe baan’, ‘minder eten om af te vallen’, ‘meer sporten voor een betere conditie’, etc. Alleen blijft het vaak bij praten en is er een jaar later nog steeds niks tot weinig veranderd. Eind vorig jaar zat ik in zo’n situatie.

Ik was 23 jaar, had een goede baan als verkoper en een eigen huis. Mijn werk was interessant, maar ik was wel toe aan een nieuwe uitdaging. Mijn huis was super, een lage huur en dicht bij mijn werk. Enig nadeel, ik moest binnen een jaar plaats maken voor nieuwbouw. Ik stond op het punt om een belangrijke beslissing te nemen in mijn leven.'

Lees de column Dromen, durven doen.